Eksik dişler; çiğneme, konuşma, yüz estetiği ve günlük yaşam konforunu doğrudan etkileyebilir. Diş protezleri, kaybedilen dişlerin ve gerektiğinde çevre dokuların yerine konulması amacıyla hazırlanan kişiye özel restorasyonlardır.
Cinik Polikliniği’nde diş protezi tedavisi; eksik diş sayısı, mevcut dişlerin durumu, çene kemiği, diş eti sağlığı, kapanış ilişkisi ve kişinin beklentileri değerlendirilerek planlanır.
Diş Protezi Nedir?
Diş protezi, eksik veya ciddi ölçüde hasar görmüş dişlerin yerine geçmek amacıyla hazırlanan yapay diş ve destek yapılarının genel adıdır.
Protezler sabit, hareketli veya implant destekli olarak hazırlanabilir. Kullanılacak protezin türü; ağızdaki eksik dişlerin sayısına, kalan dişlerin sağlamlığına, kemik yapısına ve kişinin günlük kullanım ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Diş protezinin amacı yalnızca eksik dişlerin görünümünü tamamlamak değildir. Aynı zamanda çiğneme fonksiyonunun desteklenmesi, konuşmanın iyileştirilmesi, dudak ve yanakların desteklenmesi ve ağız içerisindeki dengenin korunması hedeflenir.
Diş Protezi Neden Yapılır?
Diş kayıpları tedavi edilmediğinde komşu dişler boşluğa doğru hareket edebilir, karşı çenedeki dişler uzayabilir ve çiğneme dengesi bozulabilir.
Diş protezi;
Eksik dişlerin tamamlanması,
Çiğneme fonksiyonunun desteklenmesi,
Konuşma sırasında yaşanan bazı sorunların azaltılması,
Yüz ve dudak desteğinin korunması,
Gülüş estetiğinin iyileştirilmesi,
Kalan dişlere gelen yükün dengelenmesi,
Ağız içerisindeki kapanış ilişkisinin düzenlenmesi amacıyla uygulanabilir.
Her hasta için aynı protez türü uygun değildir. Tedavi seçimi muayene ve radyografik değerlendirme sonrasında yapılmalıdır.
Diş Protezi Çeşitleri Nelerdir?
Diş protezleri genel olarak sabit, hareketli ve implant destekli protezler olmak üzere üç ana grupta değerlendirilir.
Sabit Diş Protezi Nedir?
Sabit protezler, hasta tarafından günlük olarak çıkarılıp takılmayan ve diş hekimi tarafından ağız içerisine sabitlenen restorasyonlardır.
Sabit protez seçenekleri arasında;
Diş kaplamaları,
Köprü protezleri,
İmplant üstü kuronlar,
İmplant üstü sabit köprüler,
İnley ve onley restorasyonlar yer alabilir.
Sabit protezler doğal dişlere veya implantlara destek alınarak hazırlanabilir.
Diş Kaplaması Nedir?
Diş kaplaması, ileri düzeyde madde kaybı bulunan veya estetik olarak yeniden şekillendirilmesi gereken dişin üzerini çevreleyen bir restorasyondur.
Kaplama tedavisi;
Büyük dolgulu dişlerde,
Kırılmış veya çatlamış dişlerde,
Kanal tedavisi görmüş ve zayıflamış dişlerde,
İleri derecede aşınmış dişlerde,
Şekil veya renk bozukluğu bulunan uygun dişlerde değerlendirilebilir.
Kaplama materyali; dişin konumu, çiğneme kuvvetleri ve estetik beklentiler dikkate alınarak seçilir.
Diş Köprüsü Nedir?
Diş köprüsü, bir veya birden fazla eksik dişin tamamlanması amacıyla boşluğun yanındaki dişlerden destek alınarak hazırlanan sabit protezdir.
Geleneksel köprülerde eksik dişin iki tarafındaki destek dişler belirli ölçüde hazırlanır. Aradaki yapay diş, destek dişlerin üzerindeki kaplamalara bağlı olarak boşluğu tamamlar.
Köprü tedavisinin uygunluğu; destek dişlerin sağlamlığına, kök yapısına, diş eti sağlığına ve eksik diş bölgesinin uzunluğuna göre değerlendirilir.
Hareketli Diş Protezi Nedir?
Hareketli protezler, hasta tarafından çıkarılıp takılabilen diş protezleridir. Birden fazla dişin veya bütün dişlerin eksik olduğu durumlarda kullanılabilir.
Hareketli protezler;
Bölümlü diş protezi,
Tam diş protezi,
Hassas tutuculu protez,
İmplant destekli hareketli protez şeklinde planlanabilir.
Protez türü, ağızda kalan dişlere ve destek dokularına göre belirlenir.
Bölümlü Diş Protezi Nedir?
Bölümlü protez, ağızda bazı doğal dişlerin bulunduğu ancak birden fazla dişin eksik olduğu durumlarda kullanılan hareketli protezdir.
Bu protezler doğal dişlerden ve diş etlerinden destek alabilir. Tutuculuk, protez tasarımına göre kroşeler veya özel bağlantı sistemleriyle sağlanabilir.
Bölümlü protezler, eksik diş bölgelerini tamamlamanın yanı sıra mevcut dişlere gelen çiğneme kuvvetlerinin dengelenmesine de yardımcı olabilir.
Tam Diş Protezi Nedir?
Tam diş protezi, alt veya üst çenede hiç doğal diş bulunmadığı durumlarda kullanılan hareketli protezdir. Günlük kullanımda “takma diş” veya “damak protezi” olarak da adlandırılabilir.
Tam protezler diş etleri ve çene kemiği üzerindeki dokulardan destek alır. Protezin tutuculuğu; çene kemiğinin yapısına, ağız dokularına, tükürük miktarına ve kas kontrolüne bağlı olarak değişebilir.
Özellikle alt çene tam protezlerinde tutuculuk bazı hastalarda daha sınırlı olabilir. Bu durumda implant destekli protez seçenekleri değerlendirilebilir.
Hassas Tutuculu Protez Nedir?
Hassas tutuculu protezlerde, geleneksel metal kroşeler yerine özel bağlantı sistemlerinden yararlanılır. Bu bağlantılar genellikle kaplama yapılmış destek dişlerin içerisinde veya arkasında gizlenir.
Bu yöntem, uygun hastalarda protezin tutuculuğunu ve estetik görünümünü artırabilir. Ancak uygulanabilmesi için destek dişlerin ve çevre dokuların uygun durumda olması gerekir.
İmplant Destekli Protez Nedir?
İmplant destekli protezler, çene kemiğine yerleştirilen implantlardan destek alan sabit veya hareketli restorasyonlardır.
Tam dişsizlik durumunda implantlar;
Hareketli protezin tutuculuğunu artırmak,
Sabit tam çene protezi hazırlamak,
Çiğneme kuvvetlerini daha dengeli dağıtmak amacıyla kullanılabilir.
İmplant destekli protezin türü ve implant sayısı; çene kemiğinin durumu, kişinin genel sağlığı ve protez planlamasına göre belirlenir.
Sabit Protez ile Hareketli Protez Arasındaki Fark Nedir?
Sabit protezler hasta tarafından çıkarılmaz ve dişlere ya da implantlara sabitlenir. Hareketli protezler ise günlük temizlik amacıyla çıkarılıp takılabilir.
Sabit protezler doğal dişe daha yakın bir kullanım hissi sağlayabilir. Ancak uygulanabilmeleri için yeterli sayıda sağlam diş veya uygun implant desteği gerekir.
Hareketli protezler, daha fazla diş eksikliğinin bulunduğu veya sabit protez için yeterli destek olmadığı durumlarda tercih edilebilir.
Hangi seçeneğin daha uygun olduğu kişiye özel olarak değerlendirilmelidir.
Diş Protezi Nasıl Yapılır?
Diş protezi tedavisi genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur:
Muayene ve Planlama
Mevcut dişler, diş etleri, çene kemiği, ağız kapanışı ve eksik diş bölgeleri değerlendirilir. Gerekli durumlarda röntgen veya üç boyutlu görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Ağız Sağlığının Hazırlanması
Protez yapımından önce çürüklerin, diş eti hastalıklarının, enfeksiyonların ve korunamayacak durumdaki dişlerin tedavi edilmesi gerekebilir.
Ölçü Alınması
Ağız içerisinden hassas ölçüler alınır. Gerekli durumlarda dijital ağız içi tarayıcılar kullanılabilir. Elde edilen veriler doğrultusunda kişiye özel modeller hazırlanır.
Kapanış ve Estetik Planlama
Alt ve üst çenenin kapanış ilişkisi belirlenir. Dişlerin rengi, boyutu, şekli ve dizilimi; yüz yapısı ve estetik beklentiler dikkate alınarak planlanır.
Prova Aşamaları
Protez türüne göre bir veya birden fazla prova yapılabilir. Provalarda estetik, konuşma, kapanış ve protezin ağızla uyumu değerlendirilir.
Protezin Teslimi
Hazırlanan protez ağıza uygulanır. Basınç noktaları, kapanış ilişkisi ve kullanım konforu kontrol edilir. Hastaya temizlik ve bakım konusunda ayrıntılı bilgi verilir.
Diş Protezi Yapımı Ne Kadar Sürer?
Tedavi süresi uygulanacak protezin türüne, ağızdaki hazırlık işlemlerine ve prova sayısına göre değişebilir.
Basit bir sabit protez birkaç seansta tamamlanabilirken tam protez, hassas tutuculu protez veya implant destekli protezlerde tedavi süresi daha uzun olabilir.
Diş çekimi, kemik iyileşmesi, implant uygulaması veya diş eti tedavisi gereken durumlarda toplam süre uzayabilir.
Geçici Diş Protezi Nedir?
Geçici protezler, kalıcı protez hazırlanana kadar estetik ve fonksiyonun kısmen korunması amacıyla kullanılır.
Geçici protez;
Diş çekimi sonrasında,
Kaplama veya köprü hazırlığı sırasında,
İmplant iyileşme döneminde,
Tam çene tedavilerinin geçiş sürecinde uygulanabilir.
Geçici protezler kalıcı restorasyonlarla aynı dayanıklılığa sahip olmayabilir. Bu nedenle kullanım ve bakım önerilerine dikkat edilmelidir.
Diş Çekiminden Hemen Sonra Protez Takılır mı?
Uygun hastalarda dişler çekilmeden önce ölçü alınarak “hemen protez” olarak adlandırılan geçici protez hazırlanabilir. Protez, dişlerin çekildiği gün ağıza yerleştirilebilir.
Çekim sonrasında diş eti ve çene kemiğinde değişiklikler meydana geleceği için protezin zaman içerisinde uyumlanması veya yenilenmesi gerekebilir.
Hemen protez uygulaması her hasta için uygun olmayabilir. Karar, çekilecek dişlerin ve ağız dokularının durumuna göre verilmelidir.
Diş Protezine Alışmak Ne Kadar Sürer?
Yeni bir proteze alışma süresi kişiden kişiye değişir. İlk günlerde ağızda yabancılık hissi, tükürük miktarında artış, konuşmada farklılık ve çiğneme sırasında zorlanma yaşanabilir.
Protez kullanımı sırasında yanak, dil ve çiğneme kaslarının yeni yapıya uyum sağlaması gerekir. Düzenli kullanım ve kontrollerle bu şikâyetler zaman içerisinde azalabilir.
Protezin vurması, yara oluşturması veya çiğnemeyi belirgin şekilde engellemesi hâlinde protez üzerinde hekim tarafından düzenleme yapılmalıdır.
Diş Protezi Ağrı Yapar mı?
Yeni takılan hareketli protezler bazı bölgelerde baskı ve hassasiyet oluşturabilir. Özellikle ilk günlerde küçük vuruk alanları görülebilir.
Protez ağrıya veya yaraya neden oluyorsa hasta protezi kendi başına törpülememeli veya şekillendirmemelidir. Baskı noktalarının diş hekimi tarafından belirlenerek düzeltilmesi gerekir.
Sabit protezlerde ise uzun süren ağrı, çiğneme sırasında yükseklik hissi veya diş eti rahatsızlığı değerlendirilmelidir.
Diş Protezi Sonrasında Nasıl Beslenilmelidir?
Yeni protez kullanmaya başlayan kişilerin ilk günlerde yumuşak ve küçük parçalara ayrılmış yiyecekleri tercih etmesi önerilebilir.
Hareketli protezlerle yemek yerken;
Yiyecekler küçük lokmalara ayrılmalı,
Her iki tarafla dengeli şekilde çiğnenmeli,
Çok sert ve yapışkan yiyeceklerden kaçınılmalı,
Ön dişlerle sert yiyecekleri koparmamaya dikkat edilmelidir.
Protez kullanımına alışıldıkça beslenme seçenekleri aşamalı olarak artırılabilir.
Diş Protezi Bakımı Nasıl Yapılır?
Diş protezlerinin düzenli temizlenmesi; ağız kokusunun, leke oluşumunun, mantar enfeksiyonlarının ve diş eti problemlerinin önlenmesine yardımcı olur.
Hareketli protezlerin bakımında;
Protez her yemekten sonra suyla durulanmalı,
Günde en az bir kez uygun bir protez fırçasıyla temizlenmeli,
Protez temizliği sırasında aşındırıcı ürünlerden kaçınılmalı,
Doğal dişler, dil ve diş etleri ayrıca temizlenmeli,
Protezin düşüp kırılmaması için su dolu bir kap veya yumuşak bir havlu üzerinde temizlenmesi tercih edilmelidir.
Sabit protezlerin çevresi ise diş fırçası, diş ipi, arayüz fırçası veya köprü altı temizliğine uygun ürünlerle temizlenmelidir.
Diş Protezi Gece Çıkarılmalı mıdır?
Hareketli protezlerin gece çıkarılması, ağız dokularının dinlenmesine yardımcı olabilir. Ancak bazı geçici veya özel durumlarda diş hekimi farklı bir kullanım önerisi verebilir.
Çıkarılan protez, materyaline uygun şekilde saklanmalıdır. Protezin kuruması veya sıcak suya maruz kalması şeklinin bozulmasına neden olabilir.
Gece kullanımıyla ilgili kişisel öneriler, protezin türüne ve ağız dokularının durumuna göre verilmelidir.
Diş Protezi Temizliğinde Diş Macunu Kullanılır mı?
Bazı standart diş macunları hareketli protezlerin yüzeyinde çiziklere neden olabilecek aşındırıcı maddeler içerebilir.
Hareketli protezler için özel olarak üretilmiş temizleyiciler veya diş hekiminin önerdiği ürünler tercih edilmelidir.
Doğal dişler ise florürlü diş macunuyla düzenli olarak fırçalanmaya devam edilmelidir.
Protez Yapıştırıcısı Kullanılmalı mıdır?
Protez yapıştırıcıları bazı tam protezlerde geçici olarak tutuculuğu artırabilir. Ancak iyi uyum sağlamayan veya sürekli hareket eden bir protezin tek çözümü yapıştırıcı kullanmak değildir.
Protez zamanla gevşediyse çene kemiği ve diş etlerinde değişiklik meydana gelmiş olabilir. Bu durumda protezin astarlanması, uyumlandırılması veya yenilenmesi gerekebilir.
Protez yapıştırıcısı kullanmadan önce diş hekimine danışılması önerilir.
Diş Protezi Neden Gevşer?
Diş çekimlerinden sonra ve ilerleyen yıllarda çene kemiğinin yapısında değişiklikler meydana gelebilir. Bu değişiklikler hareketli protezin zamanla uyumunu kaybetmesine neden olabilir.
Protez gevşediğinde;
Yemek yerken hareket edebilir,
Konuşma sırasında yerinden çıkabilir,
Diş etinde vuruk ve yara oluşturabilir,
Çiğneme verimliliğini azaltabilir.
Gevşeyen protez, diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir. Protezin iç yüzeyinin yenilenmesi veya yeni protez yapılması gerekebilir.
Kırılan Diş Protezi Tamir Edilebilir mi?
Kırılan protezler bazı durumlarda laboratuvar ortamında onarılabilir. Ancak her kırık aynı yöntemle tamir edilemez.
Kırılma tekrar ediyorsa protezin uyumu, kapanış ilişkisi ve çene kemiğindeki değişiklikler değerlendirilmelidir.
Kırılan parçalar evde yapıştırılmamalıdır. Ev tipi yapıştırıcılar protez materyaline ve ağız dokularına zarar verebilir.
Diş Protezinin Ömrü Ne Kadardır?
Diş protezlerinin kullanım süresi için herkes açısından geçerli sabit bir süre vermek mümkün değildir.
Protezin ömrü;
Kullanılan materyale,
Protezin türüne,
Ağız bakımına,
Çiğneme kuvvetlerine,
Diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığına,
Destek dişlerin ve implantların durumuna,
Çene kemiğinde meydana gelen değişikliklere,
Düzenli kontrollere bağlıdır.
Protezde belirgin aşınma, kırık, gevşeme, renk değişikliği veya kapanış bozukluğu oluştuğunda yenileme ihtiyacı değerlendirilebilir.
Protez Dişler Doğal Görünür mü?
Günümüzde kullanılan protez dişler, kişinin doğal diş rengine, yüz şekline, yaşına ve gülüş özelliklerine göre seçilebilir.
Doğal bir görünüm için;
Dişlerin rengi,
Boyutu ve şekli,
Diş etiyle olan uyumu,
Dudak desteği,
Dişlerin dizilimi,
Gülüş sırasında görünürlük miktarı birlikte değerlendirilir.
Elde edilecek estetik sonuç protezin türüne ve ağızdaki mevcut dokulara göre değişebilir.
Diş Protezi Konuşmayı Etkiler mi?
Yeni protezler ilk dönemde bazı seslerin çıkarılmasını etkileyebilir. Özellikle tam hareketli protezlerde dilin yeni protez yüzeylerine alışması zaman alabilir.
Yüksek sesle okuma yapmak ve zorlanılan kelimeleri tekrar etmek alışma sürecine yardımcı olabilir.
Konuşma problemi devam ediyorsa protezin kalınlığı, konumu ve uyumu diş hekimi tarafından kontrol edilmelidir.
Diş Protezi Ağız Kokusuna Neden Olur mu?
Düzenli temizlenmeyen protezlerin üzerinde yiyecek artıkları, bakteri plağı ve lekeler birikebilir. Bu durum ağız kokusuna katkıda bulunabilir.
Ağız kokusunu azaltmak için;
Protez düzenli temizlenmeli,
Doğal dişler ve dil fırçalanmalı,
Diş araları temizlenmeli,
Hareketli protez gece çıkarılmalı,
Düzenli diş hekimi kontrolleri yapılmalıdır.
Uzun süren ağız kokusu yalnızca proteze bağlı olmayabilir ve ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.
Diş Protezi Kimlere Uygulanabilir?
Diş protezi;
Bir veya birden fazla dişi eksik olan,
Tüm dişlerini kaybetmiş olan,
İleri derecede hasarlı dişleri bulunan,
Hareketli protezini yenilemek isteyen,
İmplant destekli proteze ihtiyaç duyan,
Çiğneme ve estetik sorun yaşayan kişilere uygulanabilir.
Kullanılacak protezin türü; kişinin genel sağlığı, ağız dokuları ve tedavi beklentilerine göre belirlenir.
Neden Cinik Polikliniği?
Cinik Polikliniği’nde diş protezi tedavisi yalnızca eksik dişlerin tamamlanması olarak değerlendirilmez. Çiğneme fonksiyonu, konuşma, yüz desteği, estetik beklentiler ve uzun dönem ağız sağlığı birlikte ele alınır.
Tedavi öncesinde ağız yapısı ayrıntılı şekilde değerlendirilerek sabit, hareketli veya implant destekli protez seçenekleri arasından kişiye uygun plan oluşturulur.
Prova aşamalarında protezin estetik görünümü, kapanış dengesi ve kullanım konforu kontrol edilir. Protezin tesliminden sonra bakım ve kontrol süreci hakkında ayrıntılı bilgilendirme yapılır.
İletişim Formu
Eksik dişleriniz için uygun protez seçeneğini öğrenmek, mevcut protezinizle ilgili sorunları değerlendirmek veya kişiye özel tedavi planı oluşturmak için iletişim formumuzu doldurun.
Deneyimli ekibimiz sizinle iletişime geçerek sabit, hareketli ve implant destekli diş protezi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi paylaşacaktır.
Not: Uygulanacak protez türü, tedavi süresi, kullanılacak materyal ve elde edilebilecek sonuçlar kişiden kişiye değişebilir. Kesin tedavi planı, diş hekimi muayenesi ve gerekli görüntülemelerin ardından oluşturulur.
