Yükleniyor…
Fransız askısı sonrasında makyaj genellikle 24 ila 72 saat sonra, giriş noktaları tamamen kapandığında ve doktor onayının ardından yapılabilir. Fransız askısı, yüz dokusunu kaldırmak amacıyla cilt altına özel ipler yerleştirilen minimal invaziv bir estetik uygulamadır (Sulamanidze ve arkadaşları, 2002). İpler cilde küçük giriş noktalarından geçirildiği için bu noktaların iyileşmesi, makyaja dönüş takvimini doğrudan belirler. Ciltteki her iğne girişi aslında mikro düzeyde bir yaradır ve vücut bu bölgeleri inflamasyon, doku oluşumu ve yeniden şekillenme aşamalarıyla onarır (Gurtner ve arkadaşları, 2008). Bu yazı, makyaja güvenle dönüş için gereken süreyi, beklenen iyileşme belirtilerini, doğru ürün seçimini ve temizlik kurallarını bilimsel bir çerçevede açıklar.
Çoğu kişi için güvenli makyaj başlangıcı uygulamadan 48 ila 72 saat sonradır, ancak kesin karar giriş noktalarının kapanmasına ve hekim onayına bağlıdır.
İlk 24 saatte giriş noktaları hâlâ açık bir mikro yaradır ve bakteri için doğrudan geçiş yolu oluşturur. 24 ila 48 saat arasında çoğu nokta yüzey olarak kapanmaya başlar, fakat doku altında tamir süreci devam eder. 72 saat sonrasında ise çoğu vakada makyaj düşünülebilir. Bu aralık ortalama bir değerdir; cilt tipi, yaş ve uygulanan teknik süreyi kısaltabilir veya uzatabilir (Martin, 1997).
Gün | Giriş noktalarının durumu | Makyaj durumu |
1. gün | Açık mikro yara | Kesinlikle yok |
2. gün | Yüzey kapanması başlar | Doktor onayı yoksa yok |
3. gün | Çoğu nokta kapalıdır | Hafif ürünle sınırlı olabilir |
4. gün ve sonrası | Kapanma tamamlanmıştır | Kademeli dönüş mümkündür |
Hemen makyaj yapmak enfeksiyon riskini artırır, iyileşen dokuyu tahriş eder ve temizleme sırasında cildi gereksiz gererek iplerin yerini riske atar.
İlk günlerde amaç enfeksiyon bariyerini korumaktır. Makyaj ürünleri ve aplikatörler yüzeyde bakteri taşıyabilir ve bu mikroorganizmalar açık giriş noktalarından kolayca ilerler. Ayrıca iyileşen cilt makyaj içindeki renklendirici ve koruyucu maddelere karşı geçici olarak daha hassastır. Uygulama sırasında fırça ve süngerin oluşturduğu basınç ile sürtünme de henüz oturmamış dokuyu zorlar. Makyaj temizleme sırasında yapılan ovalama ise cildi çeker ve iplerin tutunduğu bağ dokusuna gerilim yükler.
Açık yara, sızıntı, artan kızarıklık ve enfeksiyon belirtisi kalmamalı, giriş noktaları kapanmış olmalı ve şişlik ile morluklar belirgin şekilde azalmaya başlamalıdır.
Makyaja başlamadan önce cilt kontrolü yapın. İğne giriş noktalarında kabuklanma tamamlanmış ve yüzey kapalı olmalıdır. Dokunulduğunda ağrı ve sıcaklık hissi bulunmamalıdır. Kızarıklık ilk günlerin doğal bir parçasıdır, fakat gün geçtikçe azalmalıdır; artması enfeksiyon şüphesi doğurur (Gurtner ve arkadaşları, 2008). Şişlik ve morluk kişiden kişiye değişir ve bunların tamamen geçmesini beklemek gerekmez, ancak durağanlaşmaları ve gerilemeye başlamaları beklenir.
İlk uygulamada ürünü cilde çekmeden ve bastırmadan, parmak ucuyla hafif dokunuşlarla sürmek ve giriş noktalarının üzerini boş bırakmak gerekir.
Nazik uygulama teknik olarak iki kurala dayanır: cildi mekanik olarak zorlamamak ve iplerin geçtiği hat boyunca yukarı yönlü hareketler tercih etmek. Makyaj süngerini cilde bastırıp kaydırmak yerine, hafif pıtırtılı dokunuşlar kullanın. Az miktarda ürünle başlamak hem tahriş riskini düşürür hem de cildin ürüne tepkisini gözlemleme imkanı verir.
Mineral bazlı, parfümsüz, alerji riski düşük ve gözenek tıkamayan hafif ürünler tercih edilmelidir; iyileşme döneminde hiç kullanılmamış yeni ürünler denenmemelidir.
Komedojenlik yani gözenek tıkayıcılık kavramı kozmetik dermatolojinin temel konularından biridir ve bazı kozmetik içeriklerin siyah nokta oluşumunu tetikleyebildiği bilimsel olarak gösterilmiştir (Kligman ve Mills, 1972). Mineral bazlı formüllerin taşıyıcı yapısı bu açıdan daha avantajlıdır; mineral yağların komedojen olmadığı da deneysel olarak doğrulanmıştır (DiNardo, 2005).
Ürün tipi | İyileşme dönemindeki durumu | Nedeni |
Mineral bazlı pudra ve fondöten | Tercih edilir | Az içerik, düşük tahriş potansiyeli |
Parfümlü ürünler | Kaçınılmalı | Kimyasal tahriş ve temas dermatiti riski |
Yoğun kapatıcılar | Ertelemeli | Kalın tabaka cildi boğar, temizlemesi zordur |
Su bazlı hafif ürünler | Uygundur | Kolay temizlenir, gözenekleri tıkamaz |
Hafif yapılı kapatıcılar giriş noktaları kapandıktan sonra kullanılabilir; yoğun fondötenler ise cilt tamamen iyileşene kadar ertelenmelidir.
Kapatıcıların farkı, uygulandıkları bölge ile sınırlı ve ince tabakalı olmalarıdır. Yoğun fondöten ise tüm yüzeye sürülür ve temizleme sırasında daha uzun sürtünme gerektirir. Her iki ürün de asla doğrudan giriş noktalarının üzerine uygulanmamalıdır. Morluk varsa ancak dokuya basmadan, noktasal ve hafif dokunuşlarla kapatılmalıdır; unutmayın ki makyaj iyileşmeyi hızlandırmaz, yalnızca görünümü geçici olarak düzeltir.
Parfümsüz, nazik bir temizleyiciyle, ovalamadan ve çekiş yönünde baskı uygulamadan temizlenmeli; kurulama havluyla bastırmadan yapılmalıdır.
Temizleyici seçimi cilt bariyerinin korunması açısından kritiktir; agresif temizleyiciler bariyer lipitlerini tahrip eder ve iyileşen dokuyu zayıflatır (Draelos, 2018). Makyajı çıkarırken parmak uçlarıyla dairesel hareketler yerine düz, yumuşak geçişler tercih edin. İplerin yerleştiği bölgelere temizleme sırasında doğrudan baskı uygulamayın. Temizleme sonrası cildi kurularken havluyu bastırmak yerine yüzeye yaslayarak suyu alın.
Açık veya iyileşmemiş giriş noktaları, artan kızarıklık, sıcaklık, ağrı, akıntı, belirgin hassasiyet veya doktorun onayı yoksa makyaj ertelenmelidir.
Bu durumlar enfeksiyon veya yetersiz iyileşme işaretleri olabilir. Özellikle giriş noktalarından gelen akıntı, bölgede artan sıcaklık hissi ve ağrının şiddetlenmesi ciddiye alınmalıdır. Makyaj bu belirtiler varsa hem tanı koymayı zorlaştırır hem de bakteriyel yükü artırır.
Uygulama ve temizleme sırasında yüz hareketlerini sınırlamak, yukarı doğru hafif dokunuşlar kullanmak ve tüm masaj ile güçlü ovalama hareketlerinden kaçınmak gerekir.
İpler yerleştikleri ilk haftalarda çevre dokuya tutunma sürecindedir ve mekanik gerilim bu süreci olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle yüz masajı, gua sha benzeri taş uygulamaları ve sert fırça hareketleri iyileşme döneminde tamamen dışlanmalıdır. Cilde olan tüm temas en az baskı ilkesine göre planlanmalıdır.
Dönüş süresini kullanılan askı tekniği, giriş bölgelerinin durumu, cildin iyileşme hızı, şişlik ve morluk düzeyi, eş zamanlı yapılan diğer işlemler ve hekimin kişiye özel önerileri belirler.
Tek iplerle sınırlı bir uygulama ile daha kapsamlı bir askı planlaması farklı iyileşme süreleri gerektirir. Aynı seansta dolgu veya cilt yenileme gibi ek işlemler yapıldıysa makyaj takvimi en geç iyileşen işleme göre belirlenir. Sigara, diyabet ve yetersiz beslenme gibi faktörler doku onarımını yavaşlatabilir (Sen ve arkadaşları, 2009). Bu nedenle genel takvimler yol göstericidir, kesin karar ise her kontrolde hekimle verilmelidir.
İyileşme beklenenden uzun sürüyorsa, makyaj sonrası kızarıklık veya ağrı artıyorsa, giriş noktalarında akıntı ve belirgin şişlik varsa veya ip dışarıdan görünür hale geldiyse hekime başvurulmalıdır.
Ciltte olağandışı renk değişiklikleri, şiddetli ağrı ve ipin cilt altında hissedilir şekilde kayması da değerlendirme gerektiren durumlardır. Bu belirtiler ertelenmemeli ve makyajla kapatılmaya çalışılmamalıdır; çünkü kozmetik örtü, altta ilerleyebilecek bir sorunu gizler ve tanıyı geciktirir.
Hekim onayını beklemek, giriş noktaları kapanmadan makyaj yapmamak, temiz aplikatör kullanmak, hafif ve cilt dostu ürünler seçmek ve iyileşme boyunca cildi gereksiz manipüle etmemek temel kurallardır.
Bu kuralların ortak amacı enfeksiyonu önlemek ve iplerin tutunma sürecini korumaktır. Yara iyileşmesi zamana bağlı biyolojik bir süreçtir ve bu süreyi kozmetik ürünlerle kısaltmak mümkün değildir (Martin, 1997). Sabırlı ve temiz bir yaklaşım, hem sağlıklı sonuç hem de kalıcı estetik etki sağlar.
Aşağıda merak edilen en yaygın soruların bilimsel ve pratik yanıtlarını bulabilirsiniz.
Hayır. İlk 24 saatte giriş noktaları açık mikro yaralardır ve enfeksiyon riski en yüksektir. Bu dönemde makyajdan tamamen kaçınılmalıdır.
Giriş noktaları kapandıktan ve hekim onay verdikten sonra hafif fondöten kullanımı güvenlidir. İlk haftalarda yoğun fondötenlerden kaçınılmalıdır.
Evet. Mineral bazlı ürünler daha az içerik içerir, düşük tahriş potansiyeline sahiptir ve gözenekleri tıkama riski daha düşüktür (DiNardo, 2005).
Hayır. Giriş noktalarının üzeri uygulama sırasında boş bırakılmalı ve bu noktalara temizleme sırasında da baskı yapılmamalıdır.
Nazik ve hafif dokunuşlarla yapılan makyaj ipleri kaydırmaz. Ancak sert bastırma, ovalama ve masaj hareketleri erken dönemde iplerin yerini riske atabilir.
Parfümsüz ve nazik bir temizleyici seçin, ovalamayın, çekiştirmeyin ve iplerin bulunduğu bölgelere doğrudan baskı uygulamayın (Draelos, 2018).
Kızarıklık azalıyorsa ve giriş noktaları kapalıysa hafif makyaj yapılabilir. Kızarıklık artıyorsa veya sıcaklık ile birlikteyse makyaj ertelenmeli ve hekime danışılmalıdır.
Çoğu kişide 7 ila 14 gün içinde normal makyaj rutinine tam dönüş mümkündür. Kesin süre hekimin yapılan kontrolde verdiği onayla belirlenir.
DiNardo, Joseph C. "Is Mineral Oil Comedogenic?" Journal of Cosmetic , cilt 4, sayı 1, 2005, ss. 2-3.
Draelos, Zoe D. "The Science Behind Skin Care: Cleansers." Journal of Cosmetic , cilt 17, sayı 1, 2018, ss. 8-14.
Gurtner, Geoffrey C., ve arkadaşları. "Wound Repair and Regeneration." Nature, cilt 453, sayı 7193, 2008, ss. 314-321.
Kligman, Albert M., ve O. H. Mills. "Acne Cosmetica." Archives of , cilt 106, sayı 6, 1972, ss. 843-850.
Martin, Paul. "Wound Healing: Aiming for Perfect Skin Regeneration." Science, cilt 276, sayı 5309, 1997, ss. 75-81.
Sen, Chandan K., ve arkadaşları. "Human Skin Wounds: A Major and Snowballing Threat to Public Health and the Economy." Wound Repair and Regeneration, cilt 17, sayı 6, 2009, ss. 763-771.
Sulamanidze, Marlen A., ve arkadaşları. "Removal of Facial Soft Tissue Ptosis With Special Threads." Surgery, cilt 28, sayı 5, 2002, ss. 367-371.
